Ev malper dê di lêgerîna kar û perwerdeyê da alîkarîya we bike. Lê divê hûn şîretan jî bistînin. Hûn dikarin navnîşanan li vir bibînin. Ma hûn îzin heye ku li Almanyayê bixebitin, bi giştî bi sernavê rûniştina we ve girêdayî ye.

Ma mafê min yê karkirinê heye?

Gelo hûn îzin heye ku bixebitin bi sernavê rûniştina we ve girêdayî ye (Aufenthaltstitel). Heke hûn nebawer in ku hûn kîjan coreyê sernavê rûniştinê (Aufenthaltstitel) ya we heye, malpera me li ser “Asyl” dikare bibe alîkar: https://we-inform.de/portal/kmr/asyl-kmr/.

Destûra rûniştinê (Aufenthaltserlaubnis): Ger destûra rûniştina we (Aufenthaltserlaubnis) binivîse “Destûra kar” (“Beschäftigung erlaubt”), hûn dikarin dest bi kar bikin an jî dest bi şagirtiyê bikin (Ausbildung). Heke destûra rûniştina we binivîse “Çalakiya bi destkeftî destûr e” (“Erwerbstätigkeit gestattet”), hûn dikarin serbixwe jî bixebitin, wek destpêkirina bazirganiya xwe.

Rawestandina dersînorkirinê ya demkî (Duldung), belgeya gihîştinê (Ankunftsnachweis), destûra mayînê dema ku biryara penaberiya we li bendê ye (Aufenthaltsgestattung): Piştî sê mehan li Almanya, hûn dikarin ji bo destûra karkirinê daxwazî bişînin Daîreya Koçberiyê.

Heke ji we re betalkirina demkî ya dersînorkirinê (Duldung) hatibe dayîn û ji we re hatibe xwestin ku hûn li navendek pêşwaziya serekê (Erstaufnameeinrichtung) de dijîn, hûn dikarin piştî şeş mehan mayîn li Almanyayê ji bo destûra karkirinê daxwaz bikin.

Heger hûn ji welatekî bin ku hukûmeta Alman wek “welatê eslê ewledar” (sicherer Herkunftsstaat) bi nav kiriye û piştî 31 Tebax 2015 daxwaziyê penaberiyê kiriye, ne mimkin e ku hûn destûra karkirinê bistînin. Welatên Albanya, Bosna-Herzegovina, Gana, Kosova, Makedonya, Montenegro, Senegal û Sirbîstan li gorî qanûnên penaberiyê yên Almaniya, welatên ewle (sichere Herkunftsstaaten) yên esl têne hesibandin.

Hûn dikarin ji bo şêwirdariyê biçin van rêxistinan:

The Flüchtlingszentrum/Navenda Penaberan: Adenauerallee 10, ji kerema xwe randevûyekê çêbikin: info@fz-hh.de, +49 40 2840790 (Duşem û Înî: 10ê sibê – 1ê paşnîvro û 2ê paşnîvro – 5ê êvarî, Çarşem: 2ê paşnîvro – 5ê êvarî), www.fz-hh.de.

ÖRA (“Öffentliche Rechtsauskunft” (agahiyên hiqûqî yên giştî)) şîreta hiqûqî dide. Dammtorstraße 14, ji kerema xwe randevûyekê çêbikin: +49 40 428433072 (Duşem heta Înî 7ê sibê – 7ê êvarî), www.hamburg.de/oera.

Navenda xêrhatina Hamburgê, Süderstraße 32 b, ji kerema xwe randevûyekê çêbikin: info@welcome.hamburg.de, +49 40 428395555 (Duşem heta Çarşem 9ê sibê – 3ê êvarî, Pêncşem 10ê sibê – 8ê şevê, Înî 9ê sibê – 12ê nîvro (nîvro)), https://welcome.hamburg.de/newcomer/.

Şêwirmendiya kesane niha tenê mimkin e heke dev u difina we bi rûdankek bê nixumandin û nîşanên COVID-19 jî tu nebe.

 
Ji bo ku ez kar bibînim çi hewce dikim? 

Ji bo ku hûn kar bibînin, bi giştî hewce ne ku hûn ji wî qada karkirinê şareza bin û jêhatîbûna ziman jî pêwîst e.

Jêhatin:

Ji bo naskirinê, belkî perwerdehiya bêtir li Almanya hewce be. Hûn dikarin bêtir agahdarî li ser vê yekê li vir bibînin: https://we-inform.de/portal/en/ausbildung-studium-weiterbildung-eng/.

Hûn dikarin agahdariya li ser kîjan sertîfîka û jêhatîbûnên ku hûn hewce ne ji bo ku hûn li Almanyayê karekî diyar bikin, li vir bibînin: https://www.anerkennung-in-deutschland.de/html/de/. Her weha hûn dikarin fêr bibin ka kî dikare sertîfîkayên we nas bike û pêvajo çawa dixebite.

Hînbûn û perwerde:

Gelek karan pêdivî bi şagirtiyek qedandî (Ausbildung) an jî destûrnameyek zanîngehê heye.

Mafê we heye ku hûn beşdarî perwerdehiyê bibin an jî bixwînin bêyî hesebandina cins û temenê we.

Hûn dikarin bêtir agahdarî li ser xwendina li Almanyayê li vir bibînin: https://we-inform.de/portal/kmr/bildung-kmr/.

 

Şagirtî (Ausbildung) alternatîfek ji bo xwendina li zanîngehê ye. Di vê rewşê de hûn pîşe an xebatekê hîn dibin. Asta-A ya (Abitur) ne hewce ye. Şagirtî (Ausbildung) du an sê salan dikşîne. Di vê demê de, hûn di kompaniyek de dixebitin û ji bo karê li dibistanek pîşeyî jî agahdariya girîng fêr dibin. Hûn bi giştî her mehê di navbera € 500 û € 1000 de dahat hene. Di sala 2020-an de, ji bo şagirtiyê kêmtrîn mûçe hate nasandin.

Hûn dikarin şagirtiyê (Ausbildung) bikin, heke destûra we ya rûniştinê hebe (Aufenthaltserlaubnis). Heke we biryara dersînorkirinê ya demkî hebe (Duldung) an jî destûra mayîna we hebe dema ku biryara penaberiya we li ber çêbûnê de ye (Aufenhaltsgestattung), hûn ê ji Ausländerbehörde (desthilata hemwelatiyên biyaniyan) destûrek hewce bikin. (Hammer Str. 30-34, ji kerema xwe randevûyekê çêbikin: +49 40 428992288 (Duşem, Sêşem, Pêncşem, Înî 8ê sibê – 1ê paşnîvro)). Hûn dikarin destûrekê bixwazin dema ku hûn sê meh an dirêjtir li Almanyayê jiyabin.

Eger daxwaznameya we ya penaberiyê bê redkirin, dema ku hûn şagirtiyê (Ausbildung) dikin, hûn dikarin ji ber şagirtiyê (Ausbildungsduldung) daxwaza rawestandina demkî ya dersînorkirinê bikin, da ku hûn karibin şagirtiya xwe (Ausbildung) temam bikin.

Piştî ku şagirtiya xwe (Ausbildung) bi serketî qedand, rawestandina we ya demkî ya dersînorkirinê (Duldung) dikare 6 mehên din were dirêj kirin.

Heke hûn pêşwext perwerdeya xwe bi dawî bînin, hûn dikarin daxwaza dirêjkirina rawestandina dersînorkirina xwe ya demkî (Duldung) ji bo şeş mehên din jî bikin da ku cîhek perwerdehiyê ya nû bibînin. Hûn dikarin vê yekê tenê carekê bikin.

Rawestandina demkî ya dersînorkirinê ji ber şagirtiyê (Ausbildungsduldung) dikare were red kirin, heke fermana dersînorkirina we ji berê de hatibe dayîn an jî heke hûn di bin tedbîrên betalkirina mayîna de bin.

Piştî ku we şagirtiya xwe bi serketî qedand (Ausbildung), bi gelemperî mimkin e ku hûn daxwaza destûra rûniştinê (Aufenthaltserlaubnis) bikin ku destûrê dide we ku hûn du salan bimînin. Ji Flüchtlingszentrum/Navenda penaberan an Navenda Pêşwaziya Hamburgê şîretan bistînin.

Hûn dikarin agahdarî û formên daxwazkirinê yên ji bo rawestandina dersînorkirina demkî ya ji ber şagirtiyek (Ausbildungsduldung) an destûra rûniştinê (Aufenthaltserlaubnis) li vir bibînin https://www.unternehmen-integrieren-fluechtlinge.de/die-ausbildungsduldung/.

Agahdariyên zêdetir li ser şagirtiyê (Ausbildungen) li vir heye: www.hamburg.de/yourchance

Ez çawa kar bibînim? 

Heke hûn bi kêmanî 25 salî bin û li kar digerin, hûn dikarin ji Team Flucht und Asyl (Tîma Penaberî û Penaxwaziyê) li Agentur für Arbeit şîretan bistînin. (Ajansa Kar). Agahiyên zêdetir: https://www.arbeitsagentur.de/vor-ort/hamburg/startseite.

Kurt-Schumacher-Allee 15, ji kerema xwe randevûyekê çêbikin: Hamburg.Mitte-625-Vermittlung@arbeitsagentur.de, +49 8004555500.

Tîma Flucht und Asyl dikare li ser kar û perwerdehiyê li Almanyayê bi gelek zimanan şîretan bide we û we ji riyên din ên wergirtina alîkariyê agahdar bike. Pêdivî ye ku hûn pêbawerî û agahdariya xwe ya li ser perwerdehiya berê û ezmûna xebata xwe bigihînin gotûbêjek bi Tîma Flucht und Asyl.

Heke hûn ji 25 salî biçûktir in, herin Jugend-Berufsagentur.

Hûn dikarin cîhên wan ên curbicur ên li Hamburgê li vir bibînin: https://www.jba-hamburg.de/English-71. Ji kerema xwe randevûyekê çêbikin.

Heke ji bo lêgerîna kar piştgirîya nivîsgeheke fermî ya we tunebe, hûn dikarin bi xwe ji bo karan daxwazname bişînin. Hûn dikarin li ser van malperan pêşniyarên kar bibînin, di nav yên din de: www.workeer.de, www.jobbörse.de

Heke hûn dixwazin şêwirmendek hebe ku di lêgerîna kar û serîlêdanên we de alîkariya we bike, hûn dikarin serdana projeyek a şêwirmendiyê bikin: www.human.hamburg, www.welcome2work.de, or www.leethub.de. Hûn dikarin bêtir agahdarî li ser projeyên şêwirmendiyê li vir bibînin: https://we-inform.de/portal/kmr/hamburger-kennenlernen-kmr/.

Li Almanyayê karker xwedî hin maf in, wek mafê betlaneya bi mûçe û kêmaniya mehaneyê. Ev maf ji bo we jî derbas dibin. Heke hûn hest dikin ku bi awayekê dadperwer bi we re nayê reftar kirin, hûn dikarin ji bo şêwirdariyê biçin Deutschen Gewerkschaftsbund (DGB)/Konfederasyona Sendîkayên Alman (DGB). Besenbinderhof 60, ji kerema xwe randevûyekê çêbikin: +49 40 2351960.

Projeya “Faire Integration” ya Navenda Pêşwaziya Hamburgê dikare li ser mijara xebatê şîretan bike. Süderstraße 32b, ji kerema xwe randevûyekê çêbikin: info@welcome.hamburg.de, +49 40 428395555 (Duşem heta Çarşem 9ê sibê -3ê êvarê, Pêncşem 10ê sibê – 6ê êvarî, Înî 9ê sibê -12ê nîvro(nîvro), https://welcome.hamburg.de/newcomer/.

Hûn dikarin di derheqê qanûnên kar, rêzikên ewlehî û tenduristiyê yên li ser kar de di dema pandemiya koronayê de agahdarî bibînin: https://www.bmas.de/SharedDocs/Downloads/DE/Arbeitsschutz/corona-faqs-en.pdf?__blob=publicationFile&v=2.

Damezrandina karsaziyek (Existenzgründung) 

Heke hûn dixwazin karsaziya xwe (Existenzgründung) li vir saz bikin, hûn dikarin rêxistinên ku piştgiriyê didin we bibînin û şîretan bistînin. Damezrandina karsazî (Existenzgründung) tê wê wateyê ku hûn bi xwe kar dikin û ji kesekî din re naxebitin. 

  • LeetHub St. Pauli e.V., Bernstoffstraße 118: post@leethub.de, +49 40 20974622, leethub.de/kontakt.html. LeetHub sê bernameyên cuda pêşkêşî dike. Divê hûn berê xwedan ramana karsaziya xwe bin.
  • MoveON kurseke komê ye ku 4-6 mehan dikşîne û hûn amade dike ji bo damezrandina karsaziya xwe (Existenzgründung), https://www.leethub.de/existenz-gruendung/moveon.html. Endamên kursê hefteyê carekê ji bo atolyeyekê li hev kom dibin û mentorek piştgirîyê bide we.
  • Projektwerkstatt kursek komê ye ku 3 mehan dom dike ku yekem ezmûnên pir baş ji destpêkirina projeyekê dide we. Endamên kursê heftê carekê li hev kom dibin û hevalbendek tandem piştgirî bide we.
  • StartNoW bernameyeke hevkariyê ya takekesî ye û dibe alîkar ku hûn fikra xwe ya kar bi bernameyeke maqûl bicîh bînin.
  • Arbeitsgemeinschaft selbstständiger Migranten e.V./Koma Xebatê ya Koçberên Serbixwe e.V. (ASM), Schauenburgerstraße 49: info@asm-hh.de, +40 40 38038170, asm-hh.de/.
  • Unternehmer ohne Grenzen e.V./Karsazên Bê Sînor e.V., Neuer Kamp 30: info@uog-ev.de, +49 40 43183063, uog-ev.de/ueber-uns/.
Internship/Pratîk çi ye? 

Pratîk (Praktikum) derfetê dide ku meriv karê rojane di pîşeyekê de nas bike. Li Almanyayê gelek cureyên internships (Pratîk) hene. Hinek ji wan pere didin û hin ji wan nadin. Hûn dikarin li vir şîretan li ser pratîkan bibînin:

Flüchtlingszentrum Hamburg/Navenda Penaberan ya Hamburgê: Adenauerallee 10, divê hûn randevûyekê çêbikin: info@fz-hh.de, +49 40 28 40 790 (Duşem û Înê: 10ê sibê – 1ê paşnîvro û 2ê paşnîvro heta 5ê êvarî, Çarşem: 2ê paşnîvro – 5ê êvarî), www.fz-hh.de.

CJD, https://www.cjd-hamburg.de/angebote/, +49 40 21111810, cjd.hamburg@cjd.de.

Kî îzin heye ku pratîk (Praktîkum) bike? 

Herkesî îzin heye bêyî regezek taybet, temen an jêhatîbûnê, Pratîk (Praktikum) bike.

Heke we destûra rûniştinê (Aufenthaltserlaubnis) hebe, hûn dikarin bê destûr pratîkê bikin. Heke hûn ji Navenda Karê (navenda kar) dirav distînin, Navenda Kar bi giştî divê razî be bi pratîkê (Praktikum).

Lê hûn dikarin pratîkekê jî bikin (Praktikum)

  • heke hûn rawestandina dersînorkirinê ya demkî (Duldung) hebe û qedexeya kar tune be.
  • heke destûra we hebe ku hûn bimînin dema ku biryara penaberiya we li ber çêbûnê ye (Aufenthaltsgestattung).

Di pir rewşan de, pratîkek (Praktikum) piştî sê mehên jiyan li Almanyayê mimkin e. Heke hûn rawestandina demkî ya dersînorkirinê (Duldung) an jî destûra mayîna dema ku biryara penaberiya we li ber çêbûnê de ye (Aufenthaltsgestattung), hebe, hûn destûra Ausländerbehörde/Ofîsa Biyaniyan hewce dikin.

Kîjan pratîkan (Praktika) hene?

Hûn dikarin van pratîkan (Praktika) bikin heke destûra we hebe ku hûn bimînin dema ku biryara penaberiya we li ber çêbûnê de ye (Aufenthaltsgestattung) an jî rawestandina dersînorkirinê ya demkî (Duldung) hebe:

Çavdêrîkirina Kar (Hospitation): Hûn wekî mêvan serdana kompaniyek dikin û li vebijarkên karê dinêrin. Hûn nikarin bi xwe bixebitin. Hûn ne hewceyî destûra Ausländerbehörde/Ofîsa Biyaniyan in.

Pratîka Dibistana Navendî (Schulpraktikum): Dema ku hûn diçin dibistanê hûn dikarin vê pratîkê bikin. Hûn bi xwe re peymanek bi kompaniyê re çênakin (tenê dibistana we dike). Hûn ne pere qezenç dikin û ne jî hewcedariya we bi destûra Ausländerbehörde heye.

Înternship/Pratîk ji bo Karîyer Oryantasyon (Praktikum zur Berufsorientierung an jî „Schnupperpraktikum“): Ev pratîk (Praktikum) dikare heta sê mehan bidomîne. Tu pere qezenc nakî. Hûn ji Ausländerbehörde/Ofîsa Biyaniyan re destûr hewce ne.

Perwerdehiya Destpêkê (Einstiegsqualifizierung „EQ“): Ev pratîk (Praktikum) tê xwestin ku we ji bo şagirtiyek (Ausbildung) amade bike. Ew dikare di navbera şeş û diwanzdeh mehan de bidomîne. Hûn dikarin ji bo piştgiriya aborî daxwaznameyê bişînin Arbeitsagentur /Ajansê karê. Pratîk (Praktikum) ji bo kesên 25 salî an kêmtir e lê îstîsna mimkin e. Hûn ji Ausländerbehörde/Ofîsa Biyaniyan re destûr hewce ne.

Meriv çawa Almaniya xwe baştir bike 

Heke hûn dixwazin Almanî hîn bibin an jî Almaniya xwe pêşve bibin, li rûpela me “Fêrbûna Almanî” binêrin: https://we-inform.de/portal/kmr/deutsch-lernen-kmr/.

Nûjenkirina Dawîn: 12/01/2022

Print Friendly, PDF & Email